Gıda maddesi alerjisi nedir?
Gıda maddelerine karşı alerjik tepkiler, vücudun yiyecekteki bazı proteinlere alerjik tepki göstermesinden kaynaklanmaktadır. Bazıları, tahammül edemedikleri yiyeceklerin en ufak miktarına bile çok şiddetli şekilde tepki göstermektedir. Bazıları ise, ağır rahatsızlıklara neden olmayan hafif derecede tepkiler göstermektedir. Gıda maddesi alerjisi, yetişkinlere nispeten çocuklarda daha yaygındır. Çocukların çoğu, okul öncesi yıllarda gıda maddesi alerjisinden kurtulmuş olur. Bir çok çeşit gıda maddesine tepki göstermek yaygındır. Beslenmenin sağlıklı ve dengeli olabilmesi için, kesilmesi gereken önemli gıda maddelerinin yerine iyi alternatifler ve telafiler bulmak gereklidir.
Buğday alerjisi nedir?
Buğday, değişik tipte tepkilere sebep olabilir. Alerjiye yatkın kişiler çoğunlukla buğday tozuna tepki gösterir (örneğin fırında pişirmelerde), ama yiyecekteki buğdaya tepki göstermezler. Buğday alerjisi olduğunu gösteren laboratuvar testleri, kişideki belirtiler ve kişinin yiyeceklere göstermiş olduğu tepkiler ile beraber değerlendirilmelidir.
Bizim en yaygın tahıl türlerimiz (buğday, çavdar ve arpa) glüten proteini içerir. Çölyak hastalığında glüten tahammül edilmediği için, bu hastalığı olan kişiler glütensiz yiyecekler yemek zorundadırlar. Çölyak hastalığının teşhisi, bağırsakta gerçekleştirilen özel incelemelerle yapılır. Buğday alerjili kişiler, telafi olarak glütensiz un kullanabilir, ama çoğunlukla yulafa tahammül edebilirler.
Tahıl ürünleri Norveç'te çok kullanıldığından ve yemeklerdeki önemli besin kaynaklarını oluşturduğundan, teşhisin doğru konulması beslenmenin doğru ve dengeli olması için önemlidir.
Buğday alerjili kişilerde buğday hangi tepkilere neden olur?
Buğday alerjili kişiler, buğday içeren ürünlere farklı şekilde tepki gösterirler. İshal, mide ağrıları, egzamanın şiddetlenmesi, astım ve alerjik şok bu tepkilere örnek olarak verilebilir.
Buğday alerjisi nasıl tedavi edilir?
Gıda maddesi alerjisi, alerjiye sebep olan yiyeceklerin besinden çıkarılması ile tedavi edilir.
Buğday nelerde bulunur?
Norveç'teki tahıl ve fırın ürünlerinin bir çoğu buğday içerir. Sos ve çorba gibi bir çok yiyeceklerde de buğday kullanılmaktadır. Makarna (spagetti ve benzeri) buğdaydan yapılmaktadır. Buğday alerjili kişilerin bir çoğu çavdar ve arpaya tepki gösterir.
Buğday alerjili kişiler neler yiyebilir?
Buğday proteini süt, yumurta, et, balık, kabuklu deniz ürünleri, meyve, fındık, yağ veya sebze gibi sade ürünlerde bulunmaz. Ekmeğe sürülen bir çok besin ürününde buğday bulunmaz. Mısır, pirinç, karabuğday ve parmak otu gibi tahıl ürünleri buğday yerine kullanılabilir. Bir çok kişi yulafa da tepki göstermez. Buğdaysız ve glütensiz diyet hemen hemen aynı şeyleri içerecektir. Un karışımları, makarna, bisküvit, çavdar ekmeği ve tahıldan yapılmış kahvaltılıklar gibi glütensiz ürünler kullanılabilir. Bu ürünlerin bazılarında buğday nişastası bulunur, ancak buğday proteininin miktari çok az olduğu için, bir çok buğday alerjili tepki göstermez. Muhtelif ürünleri olan bakkallardan ve sağlık ürünleri satan dükkanlardan glütensiz ürünler temin etmek mümkündür. Buğday alerjili bir çok kişi kendi ekmeğini pişirir, ancak glütensiz ürünler satan fırıncılar da vardır. Yerel Çölyak Birlikleri bu tür uygun fırıncıların listesini tutmaktadır. Buğday işleme tabi tutulan birçok yiyeceklerde kullanıldığı için, ürününlerin malzeme listesinin dikkatli şekilde okunması önemlidir!
Kişi gıda maddelerinin buğday içerip içermediğini nasıl bilebilir?
İşleme tabi tutulan yiyeceklerin malzeme listesi, yiyeceğin içeriği hakkında tüketiciyi bilgilendirecektir. Durum buğdayı (durumhvete), gevrek (kavring), kepek (kli), makarna (makaroni, pasta), şehriyeler (nudler), irmik (semulegryn), spelt, dinkel ve tritricale yiyeceğin buğday içerdiğini gösteren terimlere örneklerdir. Buğday alerjisi ve çölyak hastalığı olan kişiler için spelt ve buğday aynı şeydir ve bu nedenle KULLANILMAMALIDIR. Etiket yönerge ve talimatlarına göre, buğday içeren bütün ürünler malzeme listesinde belirtilecektir. Eğer kişi, malzeme listesinde yazılan terimlerin ne anlama geldiğinden tam olarak emin değil ise terimlerin anlamını bulmalı veya ürünü kullanmaktan kaçınmalıdır.
Norveç Çölyak Birliğinden çölyak ve glütensiz gıda maddeleri hakkında bilgi temin edebilirsiniz.
www.ncf.no
Tlf 22 79 9170